İhracata başlayan üreticinin en büyük sıkıntısı çoğu zaman sipariş değil, siparişi üretecek işletme sermayesidir. Kumaş peşin alınır, işçilik her ay ödenir, alıcı ise malı aldıktan sonra öder. Bu aradaki boşluğu kapatmak için Türkiye'de ihracatçılara özel bir kurum vardır: Türk Eximbank. Bu yazı temel ürünleri sade biçimde anlatır. Şartlar ve oranlar dönem dönem değiştiği için güncel bilgiyi bankadan ve mali müşavirinizden alın.
Eximbank nedir?
Türkiye İhracat Kredi Bankası, devletin ihracatçıyı finansman ve sigorta yoluyla desteklemek için kurduğu bankadır. Ticari bankalardan farkı, yalnızca ihracata dönük işlemleri desteklemesi ve genellikle piyasa koşullarından daha uygun maliyet sunmasıdır.
En çok kullanılan üç araç
1. Sevk öncesi ihracat kredisi Adı üstünde: malı sevk etmeden önce, üretim aşamasında kullanılır. Alınan sipariş için hammadde ve işçilik masrafını karşılamaya yöneliktir. Kredi kullanıldıktan sonra belirli bir süre içinde o tutar kadar ihracat yapıldığının belgelenmesi gerekir; aksi halde cezai faiz uygulanır. Yani bu kredi "sipariş elimde, üretecek param yok" durumunun aracıdır.
2. Reeskont kredisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kaynaklı, döviz cinsinden ve genellikle en uygun maliyetli kredi türlerinden biridir. Eximbank aracılığıyla kullanılır. Vade ve tutar kuralları vardır, ihracat taahhüdü içerir. Uygun şartları taşıyan firmalar için maliyet avantajı belirgindir.
3. İhracat kredi sigortası Kredi değil, güvencedir. Vadeli sattığınız malın bedelini alıcı ödemezse, sigorta belirli bir oranda zararı karşılar. Yeni alıcıyla vadeli çalışmayı mümkün kılan asıl araç budur. Sigorta poliçesi ayrıca bankalar nezdinde teminat gibi işlev görür; sigortalı alacağınızı bankaya gösterip finansman da alabilirsiniz.
Başvuru için ne gerekir?
Genel olarak istenen belgeler şunlardır; kesin liste bankadan alınmalıdır:
- Şirketin mali tabloları (bilanço, gelir tablosu)
- Vergi ve SGK borcu yoktur yazıları
- İhracatçı Birliği üyeliği
- Varsa geçmiş ihracat beyannameleri
- Teminat: banka teminat mektubu, ipotek veya Kredi Garanti Fonu kefaleti
Yeni kurulmuş ve hiç ihracat yapmamış firmalar için süreç daha zorlu olabilir. Bu durumda ticari bankanız üzerinden Eximbank kaynaklı kredi kullanmak daha kolay bir yol olabilir; çoğu ticari banka Eximbank ile aracılık anlaşması yapmıştır.
Küçük üretici için pratik yol
- Önce ihracat kredi sigortasını araştırın. Kredi kullanmasanız bile alacağınızı güvence altına almak vadeli satışı mümkün kılar.
- İlk siparişleri mümkünse peşin veya kısmi peşin alın; kredi ihtiyacını küçültün.
- Sipariş büyüdüğünde sevk öncesi kredi için ticari bankanızla konuşun; Eximbank'a doğrudan başvuru da mümkün.
- Kredi kullanırken ihracat taahhüdünü takvime yazın; taahhüt kapatılmazsa maliyet artar.
Sık yapılan hatalar
- Krediyi ihracat dışı bir masraf için kullanmak
- Taahhüt süresini takip etmemek
- Sigorta poliçesi olmadan tanımadığınız alıcıya vadeli mal göndermek
- Başvuru belgelerini son güne bırakmak
Bu konular finans ve vergi mevzuatına doğrudan bağlıdır. Kredi kullanmadan önce mali müşavirinize danışın; şirketinizin mali yapısına göre hangi aracın uygun olduğunu birlikte belirleyin. Devletin ihracatçıya sunduğu diğer destekler için sitemizdeki devlet ihracat destekleri rehberine de göz atabilirsiniz.