Yurt dışı alıcıyla görüşme ciddileştiğinde genellikle bir dosya gelir: tech pack, yani teknik föy. Ürünün nasıl üretileceğini çizimden etikete kadar anlatan bu dosya, alıcının sizden ne beklediğinin yazılı halidir. Föye hızlıca göz gezdirip fiyat vermek, sonradan en pahalı hatalara yol açar.
Teknik çizim, ölçü tablosu ve toleranslar
Teknik çizim, ürünün önden ve arkadan düz çizimidir; dikiş hatları, cep, pens ve kapama yerleri burada görünür. Ölçü tablosu her ölçünün değerini verir, ölçü noktaları (POM, point of measure) ise o ölçünün tam olarak nereden nereye alınacağını tanımlar. Göğüs ölçüsünün yarım mı çevre mi verildiği, koltuk altından ne kadar aşağıdan alındığı gibi ayrıntılar burada yazar. Tolerans, her ölçü için kabul edilen artı eksi sapmadır. Beden aralığı ve gradasyon (grading) ise örnek bedenden diğer bedenlere ölçülerin hangi adımlarla değiştiğini gösterir.
Malzeme listesi ve renk kodları
Malzeme listesi (BOM, bill of materials) kumaşın kalitesini, gramajını ve elyaf içeriğini; astar, tela, iplik, düğme, fermuar gibi aksesuarları kodlarıyla birlikte sıralar. Renk kodları genellikle alıcının kartelasına ya da onaylı bir lab dip'e (laboratuvarda yapılan boya denemesi) atıf yapar. Her renk kodunu kumaş ve aksesuar tedarikçinizin renk numarasıyla eşleştirin; eşleşmeyen kod soru listesine gider.
Dikiş, yapım, baskı ve nakış detayları
Yapım bölümünde dikiş tipi, dikiş sıklığı, overlok ya da reçme tercihi, kenar payları ve ütü talimatı bulunur. Baskı ve nakış çizimleri ise desenin ölçüsünü, konumunu, renk sayısını ve tekniğini verir. Konum çoğu zaman yaka ya da omuz gibi bir referans noktasından ölçülür; referans noktasını yanlış almak, tüm partide baskının kaymasına neden olur.
Etiketler ve paketleme talimatı
Ana etiket markayı, beden etiketi bedeni gösterir. Yıkama talimatı etiketi ise bakım sembollerini, elyaf içeriğini, menşe bilgisini ve istenen dilleri taşır. Paketleme talimatında katlama şekli, poşet, askı, koli başına adet ve beden dağılımı yer alır. Etiket kuralları hedef ülkeye göre değişir: içeriği alıcıdan teyit edin, gerekirse avukatınıza danışın ve güncel mevzuatı kontrol edin.
Maliyetlendirmeden önce soru listesi hazırlayın
Fiyat vermeden önce föyü baştan sona okuyun ve eksik ya da çelişkili her noktayı numaralı bir soru listesine yazın. Çizimde iki cep var ama malzeme listesinde tek cep astarı mı görünüyor? Ölçü tablosunda bir beden eksik mi? Yıkama talimatı kumaş içeriğiyle uyuşuyor mu? Listeyi tablo halinde gönderin, cevapları aynı tabloya işleyin. Cevap gelmeyen konuda varsayım yaptıysanız bunu teklifinize açıkça yazın.
Ölçüleri kendi kalıphanenizle kontrol edin
Kalıphanenize ölçü tablosunu kendi kalıbınızla karşılaştırtın. Gradasyon adımları mantıklı mı, toleranslar kumaşın yıkama sonrası çekmesiyle tutarlı mı, ölçü noktaları sizin ölçme alışkanlığınızla aynı mı? Bu kontrol, sorunu numune aşamasında değil kâğıt üzerinde yakalamanızı sağlar.
Sürüm takibi, numune yorumları ve yazılı onay
Tech pack görüşme boyunca birkaç kez revize edilir. Her dosyada sürüm numarası ve tarih olduğundan emin olun, eski sürümleri üretim alanından kaldırın. Prototip ve uyum numunesi (fit sample, ürünün vücut ya da manken üzerinde oturuşunun denendiği numune) sonrasında alıcı yorum gönderir. Her yorumu maddeleyin, kalıba ve föye işleyin, hangi sürümde uygulandığını not edin. Üretimden önce son onaylı sürümü yazılı alın ve bu sürüm numarasını sipariş onayınıza yazın.
Yanlış okunan tech pack nasıl reklamasyona döner
Ölçü noktası farklı yorumlanırsa tüm parti tolerans dışı çıkar. Etikette istenen dil eksikse alıcı ürünü rafa koyamaz. Baskı yanlış referanstan konumlanırsa her parça hatalı sayılır. Bu hatalar denetimde ya da alıcının deposunda ortaya çıkar ve itirazda alıcı tech pack'i önünüze koyar. Elinizde soru listesi, alıcının cevapları ve yazılı onaylı son sürüm varsa tartışma belgeye dayanır; yoksa hata büyük ihtimalle size kalır. Sorumluluk ve sözleşme konularında avukatınıza danışın.
Kontrol listesi
- Tüm bölümler okundu, eksik ve çelişkili noktalar soru listesine yazıldı mı?
- Ölçü tablosu ve gradasyon kalıphanede kontrol edildi mi?
- Renk ve malzeme kodları tedarikçilerle eşleştirildi mi?
- Numune yorumları işlendi, sürüm numarası güncellendi mi?
- Son onaylı sürüm yazılı alındı mı?
Tech pack'i dikkatle okumak zaman alır, ama bu zaman üretim bandında ve reklamasyon masasında fazlasıyla geri döner. Föyü, alıcıyla ortak dilinizi kuran bir belge olarak görün.