İngiltere, Türk tekstil ve hazır giyim ürünleri için köklü bir pazardır. Ancak Brexit sonrası kurallar değişti: Birleşik Krallık artık Avrupa Birliği'nin gümrük alanında değil ve A.TR belgesi bu ülke için geçerli değil. Alışkanlıkla Avrupa usullerini uygulayan üreticiler gümrükte takılıyor. Bu yazı güncel düzeni sade biçimde anlatır; mevzuat değişebildiği için sevkiyat öncesi gümrük müşavirinizle teyit edin.
Gümrük çerçevesi: Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ticaret anlaşması
Türkiye ile Birleşik Krallık arasında 2021 başından itibaren yürürlükte olan bir serbest ticaret anlaşması var. Bu anlaşma sayesinde Türk menşeli sanayi ürünleri, tekstil dahil, gümrük vergisiz veya indirimli girebilir. Ancak şart var: ürünün Türk menşeli olduğunu belgelemeniz gerekir.
Menşe ispatı için A.TR değil, anlaşmanın öngördüğü menşe beyanı kullanılır. Bu beyan genellikle fatura veya ticari belge üzerine belirli bir metinle yazılır. Metnin tam hali ve hangi tutarların üzerinde ek onay gerektiği konusunda gümrük müşaviriniz yönlendirecektir.
Menşe kuralı: kumaş nereden?
Serbest ticaret anlaşmalarında tekstil ürünleri için menşe kuralı genellikle "çift dönüşüm" mantığına dayanır; yani ürünün Türk menşeli sayılması için iplikten kumaşa ve kumaştan giysiye dönüşümün belirli aşamalarının Türkiye'de yapılmış olması gerekir. Kumaşınızı Uzak Doğu'dan ithal edip Türkiye'de dikiyorsanız ürün Türk menşeli sayılmayabilir ve alıcı gümrük vergisi öder. Teklif vermeden önce kumaşın kaynağını ve menşe kuralını gümrük müşavirinizle kontrol edin. Bu, fiyatınızı doğrudan etkiler.
Alıcı tarafında neler değişti?
- İthalatçının Birleşik Krallık'ta kayıtlı bir EORI numarası olması gerekir.
- İthalat beyannamesi alıcının gümrük acentesi tarafından verilir; sizin faturanız, çeki listeniz ve menşe beyanınız bu beyannamenin dayanağıdır.
- İthalat KDV'si alıcı tarafında hesaplanır. Bazı alıcılar DDP (vergiler ödenmiş teslim) ister; bu durumda İngiltere'de vergi mükellefiyeti konusu gündeme gelir ve işler karmaşıklaşır. Yeni başlayanlar için DAP veya FOB daha güvenli seçimdir.
Etiketleme
Birleşik Krallık'ta tekstil ürünlerinde lif bileşimi etiketi zorunludur ve İngilizce yazılır. Bakım sembolleri ve beden bilgisi beklenir. Bedenler İngiltere sistemine göre verilmelidir; Avrupa bedenleriyle karıştırılmamalıdır. Alıcı çoğunlukla kendi etiket şablonunu gönderir; şablona sadık kalın.
Ürün güvenliği işaretlemeleri belirli ürün grupları için geçerlidir; sıradan giyim eşyası için ek işaret genellikle gerekmez, ancak çocuk ürünlerinde ve bazı özel kategorilerde ek kurallar olabilir. Emin olmadığınız üründe alıcıya sorun.
Lojistik
Karayolu ile İngiltere sevkiyatı Manş geçişi nedeniyle Avrupa içi sevkiyata göre birkaç gün daha uzun sürer ve gümrük işlemi ekler. Deniz yolu konteyner sevkiyatı büyük siparişler için daha ekonomiktir. Nakliyecinizden gümrük dahil kapıdan kapıya fiyat isteyin; gümrük acentesi ücreti ayrıca sorulmalıdır.
Ödeme ve alıcı profili
İngiliz alıcılar yazılı sözleşme ve net teslim koşullarına önem verir. Vadeli çalışma yaygındır; yeni alıcıda kısmi peşin istemek normaldir. Alıcıyı doğrulamak için şirket kayıt bilgilerini kamuya açık şirket sicilinden kontrol edebilirsiniz.
Sevkiyat öncesi kontrol listesi
- Menşe beyanı fatura üzerinde doğru metinle var mı?
- Kumaş kaynağı menşe kuralına uyuyor mu?
- Alıcının EORI numarası ve gümrük acentesi belli mi?
- Etiketler İngilizce ve İngiltere beden sistemine göre mi?
- Teslim şekli DAP veya FOB olarak net mi?
Brexit sonrası İngiltere, biraz daha fazla belge isteyen ama hâlâ istikrarlı ve ödeme disiplini yüksek bir pazardır. Kuralları bir kez doğru kurduğunuzda sonraki sevkiyatlar rutine döner. Gümrük ve vergi ayrıntıları için gümrük müşavirinize ve mali müşavirinize danışın.