İhracatçı dövizle satar, ağırlıkla TL ile üretir. Bu fark çoğu zaman lehinize çalışır; ama tersine döndüğü dönemler ve senaryolar da vardır: dolar cinsinden hammadde alıyorsanız, uzun vadeli sabit fiyat verdiyseniz ya da tahsilatınız aylar sonraysa kur hareketi kâr tablonuzu değiştirir.
Önce riski görün
Basit bir tabloyla başlayın: hangi para biriminde geliriniz, hangi para biriminde gideriniz var? Pamuk ipliği dolarla alıp ürünü dolarla satıyorsanız kısmi bir doğal denge (natural hedge) zaten kurulmuştur. Risk, para birimleri ve vadeler uyuşmadığında büyür.
Ticari önlemler: en ucuz sigorta sözleşmededir
Tekliflere geçerlilik süresi yazın; süresi geçen fiyatı güncellemekten çekinmeyin. Uzun vadeli anlaşmalara fiyat revizyon maddesi ekleyin: hammadde endeksi veya belirli bir kur bandı aşılırsa fiyatın gözden geçirileceği yazılsın. Ön ödeme oranını artırmak da vade kısaltmak da birer kur önlemidir.
Finansal araçlar
Bankaların sunduğu vadeli döviz işlemleri (forward), gelecekteki tahsilatınızın kurunu bugünden sabitler: belirsizliği satar, öngörülebilirliği alırsınız. Opsiyon gibi daha esnek ürünler de vardır; maliyetlidir. Bu araçlar spekülasyon için değil, bilanço koruması içindir. Hangi aracın işletmenize uyduğunu bankanızın hazine birimiyle ve mali müşavirinizle konuşarak belirleyin; bu yazı yatırım tavsiyesi değildir.
Günlük pratikler
Döviz gelirlerini plansız bozdurmak yerine ödeme takviminize göre kademeli hareket edin. Fiyat listelerinizi sabit aralıklarla gözden geçirin; yılda bir güncellenen liste, oynak dönemlerde zarar listesine dönüşür. Muhasebenizde kur farkı gelir ve giderlerini ayrı izleyin ki gerçek ticari kârınızı kur etkisinden ayırt edebilesiniz.
Kur riskinde amaç tahmin tutturmak değildir; hangi senaryoda da işletmenin ayakta kalmasını sağlamaktır. Öngörülebilirlik, ihracatçının en değerli hammaddesidir.