İhracat Sorumlusu İşe Alırken Nelere Dikkat Edilir?

2 Kasım 2026 · 3 dk okuma · ihracatyap.com

İhracata başladıktan bir süre sonra çoğu üretici aynı noktaya gelir: yazışmalar birikir, numuneler karışır, patron hem üretimin hem alıcıların peşinde koşmaktan yorulur. Bu noktada ilk ihracat sorumlusunu işe almak doğru bir adımdır. Ama yanlış kişi ya da belirsiz bir rol, ihracatı hızlandırmak yerine yavaşlatabilir. Bu yazıda işe alımdan önce ve sonra nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Önce görev tanımını yazın

İlan vermeden önce bu kişinin her gün ne yapacağını yazıya dökün. Tipik bir ihracat sorumlusunun işi şunları kapsar: alıcılarla yazışma, teklif hazırlama, numune takibi, sipariş ve üretim koordinasyonu, sevkiyat belgelerinin hazırlanması ya da kontrolü ve tahsilat takibi. Hangi işin bu kişide, hangisinin sizde ya da başka bir çalışanda kalacağını netleştirin. Görev tanımı belirsizse, mülakatta neyi ölçeceğinizi de bilemezsiniz.

Yabancı dil tek ölçü değil

İyi İngilizce önemlidir, ama tek başına yetmez. Alıcı gramaj, kumaş eni, çekme payı (yıkamadan sonra kumaşın ne kadar küçüldüğü) ya da baskı tekniği sorduğunda doğru cevap verebilmek, akıcı konuşmaktan daha değerlidir. Ürün ve üretim bilgisi olan, düzenli çalışan ve takibi bırakmayan bir aday, dili güçlü ama dağınık bir adaydan çoğu zaman daha iyi sonuç verir. Dil zamanla gelişir; düzen ve takip alışkanlığını sonradan kazandırmak çok daha zordur.

Mülakatta deneme görevi verin

Özgeçmiş ve sohbet, adayın işi nasıl yaptığını göstermez. Kısa bir deneme görevi verin: örnek bir alıcı e-postasına cevap yazdırın ya da verdiğiniz maliyet bilgileriyle basit bir teklif hazırlatın. Cevapta dilden çok şuna bakın: eksik bilgiyi sordu mu, termin (teslim tarihi) ve ödeme şartını yazdı mı, alıcının bütün sorularını cevapladı mı?

Deneyimli aday mı, yetiştirilecek aday mı?

Deneyimli bir aday hızlı başlar, süreci ve belgeleri bilir; ama maaş beklentisi yüksektir ve önceki firmasının alışkanlıklarını da getirir. Hevesli ama yeni bir aday daha uygun maliyetlidir ve sizin yönteminizle yetişir; ancak ilk aylarda daha çok zaman ve sabır ister. Seçimi, ona ne kadar zaman ayırabileceğinize göre yapın. Hiç vaktiniz yoksa, yetiştirilecek aday yalnız kalır ve zorlanır.

Dış kaynaklarla iş bölümünü netleştirin

İhracat sorumlusu her şeyi kendisi yapmak zorunda değildir. Gümrük işlemleri gümrük müşavirinizde, taşıma organizasyonu nakliyecinizde, muhasebe kayıtları ve vergi tarafı mali müşavirinizde kalabilir. Sorumlunun görevi bu tarafları koordine etmek, doğru bilgiyi zamanında iletmek ve gelen belgeleri kontrol etmektir. Kimin neyi yaptığı yazılı olursa, işler arada kaybolmaz.

Yetki sınırlarını baştan çizin

Fiyat, iskonto (indirim) ve termin sözü kimin onayıyla verilir? Bunu ilk günden konuşun. Örneğin sorumlu liste fiyatıyla teklif gönderebilir; ama iskonto, ödeme şartındaki değişiklik ve teslim tarihi taahhüdü sizin ya da üretim müdürünüzün onayıyla verilir. Sınırı belli olmayan yetki, ya kârınızı ya da üretim planınızı riske atar.

Alıcı bilgisi şirkette kalsın

Alıcı yazışmaları kişisel e-posta ya da kişisel telefon üzerinden değil, şirket hesabından yürümelidir. Müşteri bilgileri, teklifler ve sipariş geçmişi yetkili kişilerin erişebildiği ortak bir kayıtta tutulmalıdır; basit bir tablo bile işe yarar. Çalışan bir gün ayrılırsa, alıcılarınız onunla birlikte gitmemelidir. Önemli yazışmalarda sizin de bilgide (CC) olmanız, ilişkinin şirkete ait olduğunu alıcıya da gösterir.

İlk aylar ve ölçülebilir hedefler

Yeni sorumlunun ilk haftalarda kesim, dikim, boyahane ve kalite kontrol gibi bölümlerde zaman geçirmesini sağlayın. Üretimi yerinde gören biri, alıcıya daha gerçekçi termin önerir. Hedefleri de ölçülebilir koyun: gelen e-postalara cevap süresi, gönderilen tekliflerin takip edilmesi, numunelerin zamanında çıkması gibi. Rakamları kendi işinize göre belirleyin ve düzenli olarak birlikte değerlendirin.

Sorumlu geldi diye ilişkiden tamamen çekilmeyin. Önemli alıcılarla ara sıra kendiniz de görüşün; alıcı, karar vericinin işin içinde olduğunu bilmek ister.

Kontrol listesi

  • Görev tanımı yazılı mı?
  • Deneme görevi hazır mı?
  • Yetki sınırları ve onay akışı belli mi?
  • Yazışmalar şirket hesabında, müşteri kaydı ortak mı?
  • Yeni sorumlunun ilk haftalarda üretim bölümlerinde geçireceği süre planlandı mı?

İş sözleşmesi, gizlilik ve rekabet yasağı gibi konularda avukatınıza, işe alım maliyeti ve olası teşvikler için mali müşavirinize danışın; güncel mevzuatı kontrol edin. Doğru kişi ve net bir düzen, ihracatı patronun omzundan alıp şirketin işi haline getirir.

Ürünlerinizi dünyaya satmaya hazır mısınız?

Türkçe yazın, yapay zeka İngilizce'ye çevirsin. İlk 50 firmaya özel 10 hafta ücretsiz deneyin.

10 Hafta Ücretsiz Dene →