Gürcistan, Türkiye ile kara sınırı olan ve Türk tekstil ürünlerini yakından tanıyan bir komşu pazardır. Alıcı fabrikanızı kısa bir yolculukla ziyaret edebilir, mal da uzun beklemeden deposuna ulaşır. Bu yazıda, Gürcistan'a satış yapmak isteyen bir üretici olarak nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım ele alıyoruz.
Yakınlık ve sevkiyat seçenekleri
Gürcistan'a sevkiyatta çoğu üretici için ilk tercih karayoludur. Küçük siparişlerde parsiyel taşıma, yani malınızın başka firmaların yükleriyle aynı araçta gitmesi, maliyeti makul tutar. Daha büyük ya da acelesi olmayan yüklerde Karadeniz üzerinden deniz yolu da bir seçenektir; hangisinin uygun olduğunu nakliyecinizle hacim ve süreye göre karşılaştırın.
Yoğun dönemlerde sınırda bekleme olabileceğini termin hesabına katın. Teklifinizde teslim şeklini, yani masrafın ve riskin hangi noktada alıcıya geçtiğini açıkça yazın.
Serbest ticaret anlaşması ve menşe belgesi
Türkiye ile Gürcistan arasında serbest ticaret anlaşması bulunur. Bu tür anlaşmalar, belirli kurallara uyan mallarda gümrük vergisinin indirilmesini ya da kaldırılmasını sağlar; buna tercihli tarife denir. Tercihli tarifeden yararlanmak için ürününüzün anlaşma kurallarına göre Türk menşeli, yani Türkiye'de üretilmiş sayılması ve bunun uygun bir menşe belgesiyle kanıtlanması gerekir.
Burada sık yapılan bir karışıklığa dikkat edin: A.TR dolaşım belgesi Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki gümrük birliğine özgüdür ve Gürcistan'a yapılan satışta geçerli değildir. Hangi menşe belgesinin gerektiğini ve hammaddesi yurt dışından gelen ürünlerde menşe kuralını sağlayıp sağlamadığınızı her sevkiyattan önce gümrük müşavirinizle teyit edin. Güncel mevzuatı kontrol edin.
Alıcı profili
Gürcistan'daki tekstil alıcıları çoğunlukla toptancılar, küçük perakendeciler ve butiklerdir. Toptancılar genellikle çok modelli, karma siparişler verir ve fiyata duyarlıdır. Butikler ise daha az adet ister ama model, kumaş ve dikiş kalitesine daha çok dikkat eder.
Bazı alıcılar malı yalnızca kendi ülkesinde satmaz, bir kısmını komşu pazarlara da gönderir. İlk görüşmede malın nereye satılacağını sorun; bu bilgi etiket, belge ve ambalaj beklentisini doğrudan etkileyebilir.
İletişim dili
Bu pazarda Türkçe bilen alıcılarla karşılaşmanız mümkündür. Rusça bilen alıcılar da olabilir, İngilizce yazışmayı tercih edenler de. Katalog, fiyat listesi ve teklif metnini en az İngilizce hazırlayın; alıcınız Rusça tercih ediyorsa temel ürün bilgilerini bu dilde de verebilmek işinizi kolaylaştırır. Hangi dilde konuşursanız konuşun, sipariş ayrıntılarını yazılı olarak teyit edin.
Küçük adet ve hızlı teslim avantajınız
Küçük perakendeciler ve butikler büyük stok tutmak istemez. Sizin en güçlü kozunuz, düşük minimum sipariş adedi ve tekrar siparişi kısa sürede karşılayabilmenizdir. Satan modeli hızla yeniden gönderebildiğinizi gösterin. Hazır stoktan seri satış, yani her bedenden belirli adet içeren paketlerle satış yapabiliyorsanız bunu teklifte belirtin; küçük alıcı için büyük bir kolaylıktır.
Ödeme alışkanlıkları ve güvenli yöntem
Tekrar sipariş veren küçük alıcılar malı satıp sonra ödemek isteyebilir; vadeyi birkaç sorunsuz sevkiyattan sonra, sınırlı tutarla konuşun. Başlangıçta en güvenli yol, avans alıp bakiyeyi yükleme öncesi tahsil etmektir. Vesaik mukabili ödeme (belgelerin ancak ödeme karşılığında bankadan alıcıya verilmesi) bir ara seçenektir ama ödeme garantisi vermez; alıcı belgeleri almazsa mal yurt dışında kalabilir ve karayolu taşımasında malın kontrolü tam olarak belgeye bağlı olmayabilir. Bu yöntemi seçmeden önce bankanıza danışın.
Alıcınız yerel parayla satıp dövizle ödeyeceği için kur hareketleri pazarlığa yansıyabilir. Teklifte para birimini ve banka masraflarının kime ait olduğunu yazın. Paranın, faturayı kestiğiniz firmanın banka hesabından gelmesini şart koşun; üçüncü kişi adına gelen ödemeyi kabul etmeden önce mali müşavirinize sorun. Güncel mevzuatı kontrol edin.
Etiket ve ürün kuralları
Etikette hangi dilin ya da dillerin kullanılacağını, elyaf içeriği ve bakım talimatının nasıl yazılacağını alıcınızla netleştirin. Çocuk ürünleri gibi daha sıkı kurallara tabi olabilecek gruplarda ek belge ya da test raporu istenip istenmediğini sorun. Mal komşu pazarlara da gidecekse o pazarların beklentileri devreye girebilir. Ürün kuralları değişebildiği için güncel mevzuatı kontrol edin.
Kontrol listesi
- Menşe belgesinin türü gümrük müşaviriyle teyit edildi mi?
- Malın satılacağı pazar ve etiket dili netleşti mi?
- Teslim şekli ve sınır masrafları teklifte yazılı mı?
- Ödeme koşulu, para birimi ve banka masrafları yazılı mı?
- Tekrar sipariş için hazır stok ve termin planı var mı?
Gürcistan, küçük adetle başlayıp tekrar eden siparişlerle büyüyebileceğiniz yakın bir pazardır. Vergi ve gümrük konularında mali müşavirinize ve gümrük müşavirinize, sözleşme ayrıntılarında avukatınıza danışın.