İhracatta her ürünün bir kimlik numarası vardır: GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu). Uluslararası karşılığı HS Code (Harmonized System) olarak geçer. Gümrük vergileri, ihracat destekleri, ithalat kısıtlamaları ve istatistikler hep bu koda göre işler.
Kodun yapısı
HS sistemi ilk 6 hanede dünyada ortaktır: ilk 2 hane fasıl (örneğin 63 ev tekstili), sonraki haneler ürün grubunu daraltır. Türkiye'de kod 12 haneye kadar uzar; ilk 6 hane uluslararası, kalanı ulusal detaydır. Alıcınızla konuşurken ilk 6 hane yeterlidir; gümrük beyannamesinde tam kod gerekir.
Doğru kodu nasıl bulursunuz?
1. Ticaret Bakanlığı GTİP arama motorunu kullanın. Ürün adıyla arama yapıp fasıl açıklamalarını okuyun. Benzer ürünlerin hangi kodda beyan edildiğine bakın.
2. Gümrük müşavirinize sorun. İlk ihracatta zaten müşavirle çalışacaksınız; kodu birlikte netleştirin. Tereddütlü ürünlerde bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yapılabilir.
3. Alıcınıza sorun. Düzenli ithalat yapan alıcı, ürünün kendi ülkesindeki kodunu bilir. İlk 6 hane uyuşuyorsa doğru yoldasınız.
Yanlış kod neye mal olur?
Yanlış GTİP; yanlış vergi oranı, gereksiz izin belgesi talebi, gümrükte bekleme ve ceza riski demektir. Alıcı tarafında ise beklenmedik ithalat vergisi çıkarsa sipariş iptaline kadar gider. Özellikle karışım ürünlerde (pamuk-polyester kumaş gibi) oran farkı kodu değiştirebilir; ürün teknik föyünüzü hazır tutun.
Pratik ipuçları
Ürün kataloğunuza her ürünün GTİP ilk 6 hanesini ekleyin; alıcıya profesyonel görünürsünüz ve navlun/vergi hesapları hızlanır. Yeni ürün geliştirdiğinizde kodu baştan belirleyin. Kodlar zaman zaman güncellenir; yıllık tarife cetveli değişikliklerini takip edin ya da müşavirinize sorun.
İhracatyap.com'da ürünlerinizi eklerken doğru kategoriyi seçmek de aynı mantıktır: alıcı talepleri kategori eşleşmesiyle size ulaşır, doğru sınıflandırma doğrudan iş getirir.