Abiye ve gelinlik, Türk üreticinin tasarım ve işçilik gücünü en iyi gösterdiği ürün gruplarındandır. Ama bu iş, az modelin çok adet üretildiği standart (basic) ürün üretimine benzemez: model sayısı çok, model başına adet azdır; maliyeti kumaş kadar işçilik belirler; satış takvimi de düğün, mezuniyet ve yılbaşı gibi dönemlere bağlıdır. Bu yazıda bu yapıyı ihracatta nasıl yöneteceğinizi anlatıyoruz.
Model yoğun, küçük adetli yapı
Butikler ve gelinlik salonları vitrinde çeşitlilik ister, aynı elbisenin bölgede çok görünmesini istemez. Bu yüzden bir modelden az, ama çok modelden sipariş verirler. Toptancılar model başına daha fazla adet alır, buna karşılık fiyatta daha serttir. Hangi alıcı tipiyle çalıştığınız, minimum adedinizi ve fiyat yapınızı belirler.
Siparişler iki şekilde gelir: beden serisi (bir modelin belirli bir beden dağılımıyla paket halinde satılması) ve tek beden sipariş. Gelinlikte tek beden, hatta tek adet sipariş olağandır. Seri dışı satışı kabul edip etmediğinizi ve tek bedende fiyat farkı uygulayıp uygulamadığınızı fiyat listenizde açıkça yazın.
Kumaş, işçilik ve numune maliyeti
Şifon, saten, tül ve dantel bu alanın temel kumaşlarıdır. Astar ise görünmeyen ama hem maliyeti hem giyim rahatlığını etkileyen bir kalemdir. Dantelin kalitesi ve deseni fiyatı belirgin şekilde değiştirir. Asıl fark ise işçiliktedir: işleme makinede ya da elle yapılabilir, taş ve boncuk uygulaması ise çoğu zaman el işçiliğidir; süreleri modelden modele çok değişir. Maliyet kartınızda taş ve boncuk adedini, uygulama süresini ve fire payını (üretimde boşa giden malzeme) model bazında ayrı tutun. Alıcı modeli daha sade istediğinde yeni fiyatı bu kayıtla hızlıca çıkarırsınız.
Her sezon çok sayıda model hazırlamak ciddi bir koleksiyon maliyeti yaratır. Bu yüzden ağır işçilikli modellerde ücretli numune yadırganmaz. Genel numune politikası için numune maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Renk: katalog ve kumaş partisi
Fotoğrafta olduğundan daha parlak görünen bir saten ya da gerçeğinden koyu duran bir tül, teslimde iade tartışmasına dönüşebilir. Katalogda renk adını ve kumaş türünü yazın, işleme ve taş detayını yakın çekimle gösterin, mümkünse kumaş kartelası (renk ve kumaş örneklerinin bulunduğu kart) gönderin.
Aynı renk kodlu kumaş, farklı boyama partilerinde ton farkı gösterebilir. Bir siparişin parçalarını mümkünse aynı partiden kesin. Tekrar siparişte olası ton farkını alıcıya önceden söyleyin ve onay için parti örneği gönderin.
Sezon planlaması
Abiyede düğün ve davet sezonu, mezuniyet ve yılbaşı; gelinlikte ise düğün sezonu takvimi belirler. Gelin elbiseyi düğünden epey önce seçtiği için gelinlik siparişleri daha erken kapanır. Sevk tarihini alıcının sezon takvimine göre birlikte belirleyin ve teklifte açıkça yazın. Gelinlikte alıcı teslimden sonra prova ve tadilat için zaman ister; sevk ayını buna göre belirleyin. El işçiliği kısa sürede artırılamayan bir kapasitedir; bunu sezon başında siparişlere göre ayırın. Düğün, mezuniyet ya da yılbaşı dönemi geçtikten sonra gelen elbise, alıcının rafında bir sonraki sezona kalır.
Koleksiyonu kimlerle paylaşıyorsunuz?
Tasarım kopyalama bu sektörün gerçek riskidir. Tüm koleksiyonu ilk yazışmada herkese göndermeyin; alıcıyı tanıdıkça seçki paylaşın. Kime hangi modeli gösterdiğinizi kayıt altında tutun. Tasarımlarınızı korumanın yolları için avukatınıza danışın.
Ambalaj, hasar ve iade
Abiye ve gelinlik askıda, giysi kılıfında ya da kutuda sevk edilir. Kırışmayı önlemek için katlama yerlerine yumuşak kağıt koyun, taşlı ve boncuklu bölgeleri ayrı bir koruyucuyla kapatın. Hasar ve iade koşullarını siparişten önce yazılı konuşun: hangi kusur iade sebebidir, bildirim ne kadar sürede ve nasıl (fotoğraflı mı) yapılır.
Ölçü tablosu ve özel ölçü
Ölçü tablonuzu santimetre cinsinden, göğüs, bel, basen ve boy ölçüleriyle paylaşın; alıcının kendi tablosuyla karşılaştırmasını isteyin. Özel ölçü siparişlerinde ölçüleri alıcıdan yazılı alın ve iade şartını ayrıca belirleyin, çünkü özel ölçülü ürünü başka müşteriye satmak çoğu zaman mümkün olmaz.
Kontrol listesi
- Beden serisi ve tek beden kuralları fiyat listesinde yazılı mı?
- Taş, boncuk ve işçilik süresi model bazında hesaplandı mı?
- Katalogdaki renk ve detay gerçeğe uygun mu?
- Teslim ayı ve kapasite sezon takvimine göre ayrıldı mı?
- Ambalaj, hasar ve iade koşulları yazılı mı?
Gümrük tarafında ürününüzün GTİP'ini (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, ürünün gümrükteki sınıflandırma kodu) kumaşına ve yapısına göre gümrük müşavirinizle teyit edin. Vergi konularında mali müşavirinize danışın ve güncel mevzuatı kontrol edin.